VIỆN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
VIỆN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
Phát Hiện Mất Cân Bằng Ở Cấp Hệ Thống (Bài 32)
Thứ ba - 20/01/2026 01:35
Trong Cảm xạ Y học, một nguyên tắc nền tảng mang tính phương pháp luận là: không bắt đầu từ bệnh lý, cũng không bắt đầu từ cơ quan, mà bắt đầu từ hệ thống chức năng.
Trước khi đi vào bất kỳ nghi ngờ bệnh lý cụ thể nào, cảm xạ y học luôn thực hiện hai bước bắt buộc: • Xác định hệ thống hoặc bộ máy chức năng đang mất cân bằng • Sau đó mới đào sâu vào cơ quan – mô – biểu hiện cụ thể Đây không chỉ là một lựa chọn kỹ thuật, mà là một cách nhìn sinh học – hệ thống về con người.
7.1. TƯ DUY HỆ THỐNG: NỀN TẢNG KHOA HỌC CỦA CẢM XẠ Y HỌC
Cơ thể con người không vận hành như tập hợp các bộ phận độc lập. Sinh lý học hiện đại đã khẳng định: Mọi cơ quan đều nằm trong mạng lưới điều phối đa tầng bao gồm thần kinh – nội tiết – miễn dịch – chuyển hóa – cảm xúc. Do đó: • Rối loạn ở một cơ quan hiếm khi là nguyên nhân gốc, • Mà thường là hệ quả muộn của mất cân bằng hệ thống. Cảm xạ y học, nếu bắt đầu trực tiếp từ cơ quan, rất dễ: • Rơi vào cái nhìn cục bộ, • Bỏ sót nguồn gốc thực sự của rối loạn, • Hoặc nhầm lẫn giữa nguyên nhân và hậu quả. Đi từ hệ thống là đi từ gốc.
7.2. HỆ THỐNG CHỨC NĂNG KHÁC GÌ CƠ QUAN?
Trong cảm xạ y học: • Cơ quan là cấu trúc giải phẫu cụ thể (gan, tim, thận…) • Hệ thống chức năng là mạng lưới vận hành, bao gồm: • Nhiều cơ quan, • Nhiều trục điều hòa, • Và nhiều tầng kiểm soát sinh học. Ví dụ: • Hệ tiêu hóa không chỉ là dạ dày – ruột, • Mà còn liên quan đến: • Thần kinh ruột, • Nội tiết tiêu hóa, • Miễn dịch niêm mạc, • Và trạng thái cảm xúc. Một cơ quan có thể “bình thường”, nhưng hệ thống của nó đã rối loạn.
7.3. VÌ SAO CẢM XẠ PHÙ HỢP ĐỂ PHÁT HIỆN MẤT CÂN BẰNG HỆ THỐNG?
Các hệ thống chức năng thường: • Mất cân bằng trước khi tổn thương mô xuất hiện, • Biểu hiện bằng rối loạn nhịp, trương lực, phân bố năng lượng, • khó phát hiện bằng xét nghiệm tiêu chuẩn ở giai đoạn sớm. Cảm xạ y học, với khả năng: • Quan sát tín hiệu vi mô, • Phát hiện dao động chức năng, • Nhận diện bất đối xứng hệ thống, có lợi thế đặc biệt trong giai đoạn tiền triệu chứng. Đây là điểm giao thoa giữa cảm xạ y học và y học dự phòng hiện đại.
7.4. CÁC SƠ ĐỒ HỆ THỐNG: CÔNG CỤ ĐỊNH HƯỚNG BAN ĐẦU
Trong thực hành cảm xạ chuyên nghiệp, người ta sử dụng các sơ đồ hệ thống chức năng nhằm: • Phát hiện nhanh hệ thống nào đang bị ảnh hưởng, • Tránh đo lan man, • Và tạo bản đồ định hướng cho các bước tiếp theo. Một số sơ đồ chuyên dụng cho phép: • Khảo sát chín hệ thống chức năng chính của cơ thể, • Trong thời gian ngắn, • Với độ lặp lại cao. Những sơ đồ này không dùng để chẩn đoán, mà để: • Khoanh vùng, • Ưu tiên, • Và tổ chức quá trình đánh giá. Sơ đồ hệ thống là “bản đồ tổng thể” trước khi đi vào chi tiết giải phẫu.
7.5. CHÍN HỆ THỐNG CHỨC NĂNG – CÁI NHÌN TOÀN DIỆN
Dù cách phân loại có thể khác nhau theo trường phái, đa số hệ thống cảm xạ y học đều quy về chín bộ máy chức năng lớn, bao phủ toàn bộ sinh lý con người. Điều quan trọng không nằm ở tên gọi, mà ở nguyên tắc tiếp cận toàn thể: • Không bỏ sót hệ thống “im lặng” • Không tập trung quá sớm vào nơi “ồn ào” • Không nhầm biểu hiện với nguồn gốc Hệ thống mất cân bằng thường không trùng với nơi đau.
7.6. TRÌNH TỰ KHOA HỌC TRONG ĐÁNH GIÁ
Một đánh giá sức khỏe bằng cảm xạ y học đúng chuẩn luôn tuân theo trình tự: 1. Xác định hệ thống chức năng bị ảnh hưởng 2. Đánh giá mức độ mất cân bằng 3. Đào sâu vào cơ quan liên quan 4. Cuối cùng mới xem xét khả năng bệnh lý Bỏ qua bước 1 đồng nghĩa với: • Tăng nguy cơ đo sai hướng, • Kéo dài thời gian khảo sát, • Và giảm độ tin cậy tổng thể. Không có đánh giá hệ thống, không có đánh giá sức khỏe đúng nghĩa.
7.7. Ý NGHĨA ĐẠO ĐỨC VÀ ỨNG DỤNG
Tư duy hệ thống giúp người thực hành: • Tránh quy kết bệnh lý vội vàng, • Không làm bệnh nhân hoang mang, • Và giữ cảm xạ ở đúng vai trò hỗ trợ. Thay vì nói: "Cơ quan này có vấn đề”, cảm xạ y học đặt câu hỏi sâu hơn: “Hệ thống nào đang mất cân bằng – và vì sao?” Đây là sự khác biệt giữa: • Chẩn đoán cục bộ • Và hiểu biết toàn thể.
KẾT LUẬN TIỂU MỤC
Phát hiện mất cân bằng ở cấp hệ thống là bước chuẩn bị không thể thiếu cho bất kỳ đánh giá sức khỏe nghiêm túc và có trách nhiệm nào trong cảm xạ y học. Nếu bỏ qua tầng này, mọi nhận định ở mức cơ quan hay triệu chứng đều có nguy cơ rơi vào rời rạc, thiếu định hướng và dễ sai lệch.
Thông điệp từ Nhà Cảm xạ Dư Quang Châu GS.TS DD – Y Dược Học Cổ truyền:
Cảm xạ không tìm bệnh. Cảm xạ tìm sự lệch nhịp của toàn bộ hệ thống sống.
Chỉ khi người thực hành nhìn thấy cơ thể như một chỉnh thể vận hành hài hòa – động – có trật tự, mới có thể: • Định hướng đúng vấn đề cốt lõi, • Đi đúng trình tự can thiệp, • Và dừng đúng lúc với thái độ khiêm tốn khoa học.
Đó cũng chính là ranh giới phân biệt giữa cảm xạ định hướng y học và suy đoán cảm tính.
Nhà Cảm xạ Dư Quang Châu GS.TS DD- Y Dược Học Cổ truyền
“Lấy tâm làm gốc, lấy khí làm đòn bẩy – và lấy sự thật nhiệm của cơ thể để chữa chính nó.”
🌿 Tầm Nhìn – Sứ Mệnh – Giá Trị Cốt Lõi
Tầm nhìn
Trở thành hệ sinh thái uy tín hàng đầu về trị liệu và giáo dục y học cổ truyền Việt Nam, lan tỏa lối sống thuận tự nhiên và phương pháp chữa lành không...