Thứ năm, 01/10/2026, 06:56

Bước 3: THỰC HÀNH BẤM HUYỆT THẬP CHỈ LIÊN TÂM

Chủ nhật - 27/09/2026 01:30

KỸ THUẬT 3: HỖ TRỢ TUẦN HOÀN VÙNG CỔ - VAI - ĐẦU

I. Hai quả bóng kẹp ở hai nách

Đây là động tác đầu tiên. Theo sinh lý học.

Nó có thể tạo ra:

            •           Thay đổi tạm thời dòng hồi lưu tĩnh mạch
            •           Kích thích cơ học vùng hố nách
            •           Tác động lên mô mềm quanh bó mạch thần kinh nách
Động tác này có thể thay đổi áp lực cơ học tại vùng nách và chuẩn bị mô mềm của chi trên.

II. Đẩy vùng dưới xương đòn

Vùng này có:
            •           Cơ dưới đòn
            •           Cân đòn-ngực
            •           Tĩnh mạch dưới đòn
            •           Bạch huyết
            •           Mô liên kết
Khi dùng ngón cái ép - đẩy - đẩy - đẩy thì tác động chủ yếu là:
            •           Mô mềm
            •           Cân
            •           Cơ
            •           Dịch mô
và có thể hỗ trợ sự di động của các lớp mô.

III. Đẩy cơ ức – đòn – chũm

Đây là cơ rất quan trọng.
Ngay dưới và phía sau cơ này là:
            •           Bao cảnh
            •           Động mạch cảnh chung
            •           Tĩnh mạch cảnh trong
            •           Dây thần kinh lang thang (X)

Động tác đẩy trên cơ có thể:
            •           Làm giảm căng cơ
            •           Tăng trượt cân mạc
            •           Kích thích các thụ thể cảm giác
            •           Tạo cảm giác thư giãn.
Điều này phù hợp với giải phẫu.

IV. Đặt tay lên đầu

Theo bà Huỳnh Thị Lịch là: ép lực xuống.

Theo giải phẫu
đặt tay trên đầu không phải để ép sọ.

Mà có thể:
            •           Giữ đầu ổn định
            •           Giảm co cơ cổ
            •           Tạo điểm tựa
            •           Giúp lực tác động tập trung vào mô mềm cổ.

V. Đặt ngón cái lên động mạch cảnh

Theo giải phẫu động mạch cảnh là mạch chính cấp máu lên não.
Nhưng không nên ép trực tiếp động mạch cảnh với mục đích “đẩy máu lên não”.

Lý do:
Não có cơ chế tự điều hòa lưu lượng máu (cerebral autoregulation). Trong khoảng huyết áp bình thường, các tiểu động mạch não sẽ tự co hoặc giãn để giữ lưu lượng máu ổn định. Vì vậy, việc dùng tay ấn lên động mạch cảnh không làm tăng dòng máu lên não theo cơ chế bơm.
Ngược lại, ấn mạnh có thể:
            •           Kích thích xoang cảnh
            •           Làm chậm nhịp tim
            •           Tụt huyết áp
            •           Gây chóng mặt
            •           Thậm chí ngất ở người nhạy cảm.
“Động tác tiếp xúc nhẹ vùng cổ trước có mục đích kích thích cảm giác và mô mềm vùng cổ theo phương pháp Thập Chỉ Liên Tâm. Khi thực hiện cần tránh ép mạnh lên động mạch cảnh hoặc xoang cảnh.”

Thế còn mao mạch não?
Có giúp giãn mao mạch trên não không?
Theo y học hiện đại. Câu trả lời là:
Chưa có bằng chứng để kết luận.
Bởi vì: mao mạch não không giãn đơn giản do: Ấn cổ.
Chúng chịu điều hòa bởi: CO₂, O₂, Huyết áp, Chuyển hóa tế bào thần kinh, Các chất trung gian nội mô.
Chuỗi động tác:
Vai - cổ - cơ - cân - thần kinh cảm giác - thư giãn.
Nếu người bệnh:
            •           Giảm căng cơ cổ,
            •           Giảm co cứng vùng vai gáy,
            •           Cảm thấy thư giãn,
thì lưu lượng máu ở mô mềm vùng cổ và da đầu có thể thay đổi theo cơ chế điều hòa tại chỗ. Điều này không đồng nghĩa với việc tăng trực tiếp tưới máu não, nhưng có thể góp phần làm người bệnh cảm thấy đầu nhẹ hơn hoặc dễ chịu hơn.

Chúng ta sẽ luôn phân biệt ba mức:

① Điều chắc chắn
Ví dụ:
            •           Giảm co cơ
            •           Kích thích cảm giác
            •           Tăng trượt cân
            •           Hỗ trợ hồi lưu tĩnh mạch
            •           Hỗ trợ dẫn lưu bạch huyết

② Điều có cơ sở sinh lý nhưng cần nghiên cứu thêm
Ví dụ:
            •           Thay đổi hoạt động thần kinh tự chủ
            •           Cải thiện cảm giác tỉnh táo
            •           Ảnh hưởng đến tuần hoàn mô mềm vùng đầu cổ

③ Điều không nên khẳng định

Ví dụ:
            •           Bơm máu lên não
            •           Làm giãn mao mạch não
            •           Tăng tưới máu não một cách trực tiếp
            •           Tăng oxy não chỉ nhờ thao tác bằng tay

Nhà Cảm xạ học Dư Quang Châu
GS DD - Y Dược Học Cổ truyền

Ý kiến bạn đọc

Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Viện

Điều 1. Chức năng Nghiên cứu và phát triển: Tập trung vào nghiên cứu, phát triển phương pháp bấm huyệt thập chỉ, kết hợp với các phương pháp y dược học cổ truyền khác như châm cứu, xoa bóp, và sử dụng thảo dược. Đào tạo và chuyển giao kiến thức: Viện có chức năng tổ chức các khóa đào tạo về...